Stan Za Dan
Apartmani Beograd
(+381) 066 12 11 12

Belgrade parks and fountains
In the territory of the City, there are 39 public drinking fountains that are supplied with drinking water from the Belgrade Water Company. Apart from them, 5 drinking fountains were constructed on the springs. In the territory of the City, there are 18 fountains out of which, the fountains on Nikole Pašića Square and the Republic Square stand out for their size and decoration, as well as the fountain in front of "Intercontinental" Hotel. As of 1959, the very center of the City, Bezistan is decorated with the fountain "Woman with a shell". The first fountain was constructed in 1927, on Terazije nearby the tram loop that was there at the time, but it was removed in 1947, when that square was reconstructed.

In the territory of the ten City municipalities, there are 65 public parks of an overall area of 36.2 hectares. The most famous ones are the Kalemegdan Park, Tašmajdan Park, Park of Friendship, Hajd-Park (Hyde Park), and the Pioneer Park. The first public park was laid out and constructed in 1860, at the corner of Kneza Miloša and Nemanjina Streets, and it was called Finansijski (Financial) Park. Landscaping of green areas started in the 19th century, and the first avenues of trees were planted between 1840 and 1845.

Famous Parks


One of the most beautiful parks in Belgrade. located between the Bulevar kralja Aleksandra, Kralja Milana, Kneza Miloša and Dragoslava Jovanovića streets. Until 1944 it has been surrounded with a high wall and served as a garden of the Old Palace (now the City Assembly of Belgrade). After removal of the wall, the park was put into public use and named Pionirski park, after the organization of the youngest (pioneers). In honour of the great writer of Yugoslav literature and Nobel laureate Ivo Andrić, a promenade named Andrićev Venac was built between the park and Kralja Milana Street, and a monument was raised up.


Between Takovska, Ilije Garašanina, Beogradska streets and Bulevar Kralja Aleksandra, there used to be a large stone-pit. That is how this park has got his name Tašmajdan (in Turkish: taš - stone, majdan - pit). According to an old testimony "it may be freely said that all of the old buildings in Belgrade.... have been built of stone excavated here". In the catacombs left after the excavations of stone blocks, arsenals and military warehouses have been located for a long time, and these catacombs have been also used as shelters and first-aid places for wounded soldiers. During the siege of Belgrade in 1806, Karađorđe set a camp and pitched his tent here. After the Second Serbian Insurrection, Knez Miloš Obrenović started to build a Serbian town district in Savamala and about 1826 ordered that the old Serbian cemetery be moved from Varoš-kapija to Tašmajdan. At the plateau of Tašmajdan, the old St. Mark's Church was built in 1835 (destroyed in the bombing of Belgrade on April 6, 1941). On November 30, 1830, at Tašmajdan, the Sultan's hatišerif (charter) on the internal independence of Serbia was read. In 1909, the first Seismological Station was built, and it still exists today. At Tašmajdan and around it, there are today the St. Mark's Church (the new one, built in 1931-1936), the Russian Church (1924), the Main Post Office (1934), the Sport Center "Tašmajdan", the "Taš" and "Metropol Palace" hotels, the "Madera" restaurant, Radio-Television of Serbia, children's amusement park...


It is located at the very center, in the old core of the city. The older citizens know it as Pančićev Park. In the Turkish time, there has been their graveyard, removed in the middle XIX century. Then the largest and most famous market has been made on one part of today's park (it was not removed until the thirties of the XX century). The first urbanist of Belgrade, Emilijan Josimović, had in mind something more "aesthetic" than a market, so after 1869, when the regulatory works began, he made the Great Market half shorter, and turned the remaining part into a park. The park got first urban outlines at the end of the XIX century, when the monument dedicated to Josif Pančić was placed there, and it was finally shaped in the thirties of the XX century, when the monument to Dositej Obradović was transferred from Kalemegdan and when today's baroque fence was made.


It spreads between Bulevar oslobođenja and Nebojšina Street. At this place was one of the camps of the insurrectionist army, during the attack on Belgrade in 1806. After the conquest of Belgrade, all killed insurrectionists were buried here. Knez Aleksandar Karađorđević raised a monument here in 1848, with an inscription: "In the glory and honour of the Serb heroes who bravely died for their fatherland in 1806, we raise this monument here". It is, at the same time, the first public monument raised up in Belgrade. The park started to form after the erection of the monument, and it was considerably expanded in 1903 and 1904. Just before World War II, a shelter was built in the park, in which 192 innocent citizens were killed during the German bombing on April 6, 1941. The stone slab at this place stands in memory of that tragic event. A few other monuments have been raised up in this park.


This is the oldest green oasis and Zemun's promenade. It was made in 1880 as the Mali Park (Small Park), on the place of former "kontumac" of 1730 (a sort of customs and quarantine station). By further planting in 1886 and 1888 it became the Gradski (City) Park. The buildings built in style of that time are preserved, like the building of the former High School (finished in 1880, and extended in 1916). The oldest preserved monuments are part of the kontumac wall and two (restored) kontumac churches: the Orthodox Church of St. Gabriel the Archangel (of 1786) and Roman Catholic Church of St. Rocco (of 1836). Between those two churches is a column dedicated to A. Lamartine. It was raised by the Yugoslavia-France Society for the 100th anniversary of the time the great poet stayed in kontumac (quarantine). Two memorials remind of the more recent history, of the People's Liberation War. They have been made by the sculptors Vanja Radauš and Boris Kalina. Near the complex of the park is the Sports Center "Pinki - Zemun", built in 1974.

Famous Fountains

The first public drinking fountains had been constructed along the route of the Roman aqueduct in ancient times and, as of the 15th century, they became genuine sculptural works, such as the Vizier’s drinking fountain constructed on the order of Mehmed Pasha Sokolović on Kalemegdan in 1576. Drinking fountains were also constructed along the route of the Bulbulderski waterworks, which stretched from the present-day Gradska (City) Hospital to Kalemegdan and ran parallel with the namesake creek. Only along this route there were 18 drinking fountains in the 19th century, out of which the most popular are: Čukur, Saka, and Skadarska drinking fountains.

Among the oldest drinking fountains there was also the Delijska drinking fountain, which was mentioned way back in the 17th century. On its place, already at the beginning of Knez Mihailova Street at the time, another drinking fountain was constructed in 1843, but its name remained the same. It was knocked down in 1889. When Knez Mihailova Street was reconstructed in 1987, another drinking fountain was constructed, which resembles the previous one.


Author: FRANC LORAN, kamenorezac
At Terazije, in front of the "Moskva" Hotel, made of stone, with a metal vase on its top, total height about 800 cm. Raised in 1860.
It represents one of the most important Belgrade monuments of the XIX century. During the works on regulation of Terazije in 1911-1912 it was moved to Topčider. It has remained there until 1976, when it was brought back to its original location.


In Dobračina Street, bronze, total height 149 cm. Raised in 1931.
At this former well, on June 3, 1862, a Turkish soldier (nizam) hit a Serb boy, apprentice Sava, because he protested when the Turk put Sava's jug aside. A group of Serbs encircled the Turkish soldiers who were at the well, but the dragoman (interpreter) of the Serbian police and the terjuman (mediator between the Serbs and Turkish authorities) took the Turks away from that place. Nevertheless, in front of the police building, the Turks killed the Serbian terjuman Sima Nešić and the gendarme Đorđe Nišlija. These events led to bloody disputes between the Belgrade Serbs and the Turks, and were an excuse for the bombardment of Belgrade by the Turks made on June 5, 1862. In memory to these events, a monument with statue of a boy was raised at that place, with the resources provided by the Endowment of the merchant Toma Vanđel.
Parkovi i fontane u Beogradu

Stvaranje Kalemegdanskog parka je počelo pošumljavanjem praznog prostora ispred tvrđave koju su napustili Turci (1867). Deo duž oboda ka Savi je nazvan Veliki Kalemegdan, a predeo do Dunava - Mali Kalemegdan. Danas je to najlepše beogradsko šetalište, oplemenjeno spomenicima i fontanama.


Polovinom tog veka, Topčidersko brdo je bila livada, ali kada je knez Miloš izgradio konak u Topčideru, 1831. godine, počela je planska sadnja drveća u okolini, pa može da se kaže da je Topčiderski park postao prvi te vrste u Beogradu, a danas je najstariji u gradu. Ponos parka je poznati platan ispred
Miloševog konaka.


Iz istog veka je park kod tadašnje škole jahanja - Manjež, u današnjoj Nemanjinoj ulici. Nedavno rekonstruisan, park sa mnogobrojnim spomenicima poznatim srpskim stvaraocima, predstavlja jednu od najlepših beogradskih zelenih oaza.


Park Ćirila i Metodija, kod Vukovog spomenika, je jedini koji je sačuvao prvobitni izgled iz prve polovine prošlog veka. Spomenik dvojici prosvetitelja postavljen je tek u ovom veku.


Imenjak poznatog londonskog parka, Hajd park, na početku Topčiderskog brda, sadašnji izgled dobio je tridesetih godina prošlog veka. Tri decenije kasnije, nastao je park na najvišem delu Zvezdare oko astronomske opservatorije podignute 1933. godine. Radnim akcijama beogradske omladine su zasađene desetine hiljada sadnica topole, bagrema i javora.


Starim Beograđanima poznati i prilično dugovečan, u gradsko tkivo ušuškani Neimarski park, početkom trećeg milenijuma dobio je novo ime. Zvanični naziv mu je Park mira Jelena Šantić, po balerini, piscu, teoretičaru i značajnom mirovnom aktivisti, osnivaču nekoliko nevladinih organizacija za pomoć unesrećenima u ratovima tokom devedesetih godina.


Jedan od najlepših parkova u gradu, smešten između Bulevara kralja Aleksandra i ulica Kralja Milana, Kneza Miloša i Dragoslava Jovanovića. Do 1944. bio je opasan visokim zidom i služio je kao bašta Starog dvora (sada Skupština grada Beograda). Uklanjanjem zida park je predat na javno korišćenje i dobio ime Pionirski park, po istoimenoj organizaciji najmlađih. U čast velikana jugoslovenske književnosti i nobelovca Ive Andrića, između Pionirskog parka i ulice Kralja Milana uređeno je šetalište koje nosi naziv Andrićev venac, i podignut njegov spomenik.


Između ulica Takovske, Ilije Garašanina, Beogradske i Bulevara kralja Aleksandra nekada je bio veliki kamenolom. Zbog toga je i dobio ime Tašmajdan (na turskom taš - kamen, majdan - mesto gde se vadi kamen). Po jednom starom svedočenju "može se slobodno reći da su u Beogradu sva stara zdanja... ozidana ovim ovde vađenim kamenom". U katakombama nastalim posle vađenja kamenih blokova, dugo su bila skladišta municije i vojni magacini, a služile su i kao skloništa i zavojišta za ranjene vojnike. Za vreme opsade Beograda, u jesen 1806. godine, Karađorđe se ovde ulogorio i podigao šator. Posle Drugog srpskog ustanka knez Miloš Obrenović, podižući srpsku varoš u Savamali, naredio je oko 1826. da se staro srpsko groblje sa Varoš-kapije preseli na Tašmajdan. Na tašmajdanskom platou sazidana je 1835. stara crkva Sv. Marka (srušena prilikom bombardovanja Beograda, 6. aprila 1941. godine). Na Tašmajdanu je 30. novembra 1830. pročitan Sultanov hatišerif o unutrašnjoj nezavisnosti Srbije. Godine 1909. ovde je izgrađena prva Seizmološka stanica koja postoji i danas. Na Tašmajdanu i oko njega danas se nalaze crkva Sv. Marka (nova, građena 1931-1936), Ruska crkva (1924), Glavna pošta (1934), SRC "Tašmajdan", hoteli "Taš" i "Metropol", kafana "Madera", Radio-televizija Srbije, dečiji zabavni park...


Nalazi se u najužem centru, u starom gradskom jezgru. Stariji Beograđani znaju ga kao Pančićev park. Za vreme Turaka ovde je bilo njihovo groblje, koje je uklonjeno polovinom 19. veka. Potom je na jednom delu današnjeg parka napravljena najveća i najpoznatija pijaca (uklonjena tek 30-ih godina 20. veka). Prvi urbanista Beograda, Emilijan Josimović, smatrao je da ovom prostoru dolikuje nešto "estetičnije" od pijace, pa je posle 1869. godine, kada su počeli radovi na regulaciji, skratio za polovinu Veliku pijacu, a preostali deo pretvorio u park. Prve urbane konture park dobija krajem 19. veka, kada je u njemu otkriven spomenik Josifu Pančiću, a definitivno je uobličen 30-ih godina 20. veka prenošenjem spomenika Dositeju Obradoviću sa Kalemegdana i podizanjem sadašnje barokne ograde.


Prostire se između Bulevara JNA i Nebojšine ulice. Na ovom mestu, za vreme napada na Beograd 1806. godine, bio je jedan od logora ustaničke vojske. Posle zauzimanja Beograda svi izginuli ustanici ovde su sahranjeni. Knez Aleksandar Karađorđević podigao je 1848. na tom vojničkom groblju spomenik s natpisom: "U slavu i čast srb-junacima za otečestvo hrabro izginuvšim 1806. godine podiže spomenik ovdi." To je ujedno i prvi javni spomenik podignut u Beogradu. Park se počeo formirati posle podizanja spomenika, a znatno je proširen 1903. i 1904. godine, kada je napravljen venjak koji i danas postoji na maloj uzvišici. Pred Drugi svetski rat u parku je napravljeno sklonište, u kojem su 6. aprila 1941. godine, za vreme nemačkog bombardovanja, našla smrt 192 nedužna Beograđanina. Kamena ploča na tom mestu podseća na tragičan događaj. U parku je podignuto još nekoliko spomenika.


Najstarija zelena oaza i šetalište Zemunaca. Podignut je 1880. kao Mali park, na mestu nekadašnjeg zemunskog kontumaca (iz 1730), da bi daljim ozelenjavanjem 1886. i 1888. postao Gradski park. Iz tog vremena sačuvane su stilske zgrade nekadašnje Velike realke (završena 1880. a proširena 1916). Najstariji očuvani spomenici su deo kontumackog zida i dve (restaurirane) kontumacke crkve: pravoslavna Svetog Arhangela Gavrila (iz 1786) i katoličkog Svetog Roka (iz 1836). Između dve crkve je stub posvećen A. Lamartinu. Podiglo ga je, 1933. godine, Društvo Jugoslavija-Francuska na stogodišnjicu boravka velikog pesnika u Kontumacu (karantinu). Na noviju istoriju podsećaju dva spomen-obeležja NOR-a, dela skulptora Vanje Radauša i Borisa Kaline. Uz kompleks parka je i Dom pionira i omladine "Pinki", podignut 1974.


"Najmlađi" je Park prijateljstva, između palata "Ušće" i "Federacije". Osnovan je 1961. godine, povodom prve konferencije pokreta nesvrstanih zemalja. Pošto su mladice sadili gosti Beograda, park su "pošumljavali" Indira Gandi, Naser, Gadafi, Sihanuk, Selasije, Kim Il Sung, Reza Pahlavi, Nkrumah, Nehru, Burgiba, Bandaranaike, Sukarno i mnogi drugi.


Prve javne česme sagrađene su na liniji Rimskog vodovoda još u dalekoj prošlosti, a od 15. veka postaju prava vajarska dela, kao što je Vezirova česma koju je 1576. sagradio Mehmed-paša Sokolović na Kalemegdanu. Česme su se podizale i na liniji Bulbulderskog vodovoda, koji se protezao od današnje Gradske bolnice do Kalemegdana, a išao je uporedo sa istoimenim potokom. Samo na ovom pravcu u 19. veku bilo je 18 česama, od kojih su najpoznatije: Čukur, Saka i Skadarska česma.

Među najstarije česme spada i Delijska česma koja se pominje još u 17. veku. Na njenom mestu, tada već na početku ulice Kneza Mihaila, sagrađena je 1843. druga česma, ali joj je ime ostalo. Srušena je 1889. Prilikom rekonstrukcije ulice Kneza Mihaila 1987. podignuta je česma koja podseća na prethodnu.


Autor: FRANC LORAN, kamenorezac

Na Terazijama, pred hotelom "Moskva", kamen sa metalnom vazom na vrhu, ukupna visina oko 800 cm. Podignuta 1860.

Predstavlja jedan od najznačajnijih spomenika Beograda u 19. veku. U vreme radova na regulaciji Terazija 1911-1912. godine, odnesena je u Topčider. Tamo je stajala do 1976. godine, kada je vraćena na staro mesto.



U Dobračinoj ulici, bronza 30 cm, ukupna visina 149 cm. Podignuta 1931.

Na toj nekadašnjoj česmi, 3. juna 1862. godine, jedan turski vojnik (nizam) udario je srpskog dečaka, šegrta Savu, jer je ovaj protestvovao što mu je Turčin sklonio krčag sa česme. Grupa Srba je preteći opkolila turske vojnike koji su se tu zatekli, ali su dragoman (tumač) srpske policije i terdžuman (posrednik kod turskih vlasti) odveli Turke s tog mesta. Međutim, pred zgradom policije Turci su ubili srpskog terdžumana Simu Nešića i smrtno ranili žandara Đorđa Nišliju. Ovi događaji bili su uvod u krvave sukobe između beogradskih Srba i Turaka, i povod za bombardovanje Beograda od strane Turaka 5. juna 1862. U spomen na te događaje, podignut je na tom mestu, iz sredstava Zadužbine trgovca Tome Vanđela, spomenik sa statuom dečaka.

Na gradskom području ima 39 javnih česama koje se snabdevaju vodom za piće iz Beogradskog vodovoda. Pored njih, 5 česama podignuto je na izvorima. Na gradskom području ima 18 fontana, a po veličini i dekoru izdvajaju se fontane na Trgu Nikole Pašića i Trgu Republike, kao i fontana ispred hotela "Interkontinental". Sam centar grada, Bezistan, od 1959. krasi fontana "Žena sa školjkom". Prva fontana izgrađena je 1927. na Terazijama kod tadašnje tramvajske okretnice, a uklonjena je 1947. prilikom rekonstrukcije trga.

Na teritoriji deset gradskih opština ima 65 javnih parkova ukupne površine 36,2 hektara. Najpoznatiji su Kalemegdanski park, Tašmajdanski park, Park prijateljstva, Hajd-park i Pionirski park. Prvi javni park uređen je 1860. na uglu ulica Kneza Miloša i Nemanjine, a nazvan je Finansijski park. Uređivanje zelenih površina počinje u 19. veku, a prvi drvoredi zasađeni su između 1840. i 1845.


U prvoj polovini 19. veka ovde je bila pusta livada koju je presecao Carigradski drum. Taj deo druma postepeno se pretvarao u ulicu koja se najpre zvala Sokače kod "Zlatnog topa" (po istoimenoj kafani u blizini), a zatim Markova ulica. Nedaleko od mesta gde je sada zgrada Narodne skupštine, na početku Vlajkovićeve ulice, nalazila se jedana od najvećih turskih džamija - Batal-džamija, koja je srušena 1869. godine.

Posle Prvog svetskog rata ovde su se nalazile uglavnom prizemne i jednospratne zgrade. U jednoj od njih bio je smešten sud za Srez beogradski (poznatiji kao "Seljački sud"), gde je za vreme nemačke okupacije bio zloglasni zatvor Gestapoa. Između dva rata izgrađene su zgrade Narodne skupštine (1936), Agrarne banke (posle rata ovde je bio smešten CK KPJ), zatim zgrada lista "Vreme" (sada "Borba"), bioskopa "Beograd" i druge.

Urbano i arhitektonsko formiranje trga otpočelo je posle Drugog svetskog rata, kada su porušene stare zgrade, premeštena tramvajska okretnica, izgrađen vodoskok, uklonjene ograde ispred bivše dvorske bašte i Narodne skupštine, i podignut veliki broj zgrada, među njima Dom sindikata, zgrada Gradske uprave, Investiciona banka. Ovaj trg je dugo nosio ime Trg Marksa i Engelsa.

Na Trgu je 1998. podignut spomenik Nikoli Pašiću